8 Haz 2009

Kahire

Anlaşıldığı kadarıyla Kahire ABD diplomatları ve danışmanları tarafından İslam aleminin başkenti olarak görülüyor.

Eski büyük elçilerin bir sözünü hatırlamamak elde değil ..

Kahire olmadan ne savaş ne de barış olmaz.

Neden Kahire bu kadar önemli ?

Zamanda bir yolculuk yapmak gerekiyor bunu anlamak için.

Sırrı hala çözülemeyen piramitleri ve beş bin yıllık Mısır Dini ve Firavunlar döneminden sonra Kahire yeniden "evrenin" merkezi olmaya aday.İslam evreninin.Hükümdarlar ve ulu rahipler oturdukları tahtlarının dünyanın merkezi olduğuna inanırlardı."Kutsal Kent"lerde başkentte oturular oradan da dünyayı yönettiklerine inanırlardı.

Mezapotamya,Mısır ve Sami mitolojisinde de varolan "Gökyüzü Kırallığı " daha sonra tektanrılı dinlere de sekretize olmuştur.

Göğe doğru yükselen yüksek yapılar Ziggurat yani dünyanın direği ,gök ile yeryüzünün birleştiği yer olarak tanımlanıyordu.

Başkentlerde bulunan yüksek yapılar hep aynı fikri anlatmaya çalışır.Dante'nin ilahi komedyasında anlatılanlar da aynı alegoriyi kullanır.Kudüsdeki Beytü'l Mukaddes M.Ö. 586 yılında Babil Kıralı Buhtunnasır tarafından yıkıldıktan sonra Babil kulesi dönemin tek abidesi olarak kalmıştır. Paris deki Eyfel kulesi , Newyork'daki Hürriyet abidesi gökle yerin arasında bir yerde özgürlüğün hüküm sürdüğü bir ara'f ın varlığını temsil etmektedir.

Amerikalı için bu abide kutsaldır.Amerikan başkanı da binlerce yıl önce kendisinden önceki hükümdarların yaptığını yapmaya çalışmaktadır.Bugün ABD 'nin Irak ve Afganistan 'da yaptığı katliamlar ve cinayetlerin izah edilebilir bir yanı yoktur.

İlkçağda güçlü hükümdarların kurdukları kentler,uygarlığın beşiği kabul edilen Mezapotamya 'da yani Irak 'da ölüm meleği kol gezmektedir.Milyona yakın ölü beş milyondan fazla mültecinin yarattığı insanlık trajedisinin nedeni neydi? Şimdi yeni başkan Kahire'de yapacağı bir özür konuşmasıyla sıfırlayabilecek mi ?
  • Bugünkü Kahire 'nin neyi temsil ettiğinden ziyade neyi temsil etmediği belli.
    Kahire demokrat Arapları temsil etmiyor.

  • Müslüman kardeşleri de temsil etmiyor .
    Şiileri de temsil etmiyor.

Peki neyi temsil ediyor ?

"İngiliz İmparatorluğu'"nun 1.dünya savaşı sonrası kurdukları bir dikta rejimini.
Hüsnü Mubarek 'in ve onun destekleyicisi olan güçlerin silah zoruyla sürdürdükleri bir dikta rejimi.

B.H. Obama ve danışmanları bunun farkında.

Planlarını da ona göre yapmışlar.Irak 'daki ABD varlığını Fransız yazar Amin Maalouf lale tarlasında yuvarlanan su aygırı alegorisiyle anlatmaya çalışıyor.
Danışmanlar öncelikle İslam alemine seslenmek için bir Arap kentinin seçilmesinin önemi üzerinde durulmuş olmalılar.

Araplar etnik olarak Müslümanların çoğunluğunu oluşturmuyorlar ama İslam dininin ve kutsal kitabın yazıldığı dilin Arapça olması ayrı bir ağırlık ve öneme sahip; giderek Arap İsrail savaşında da önemli bir rol oynayan Mısır yeni ABD stratejisinde yeni bir cephe görevi de görebilir.ABD artık Ortadoğu'da yalnızca İsrail 'le nereye kadar gidebileceğini anlamış durumda.

Kahire bu anlamda en önemli Arap kenti olarak ortaya çıkıyor.Burada Ankara 'nın da ikinci cepheyi oluşturduğunu unutmamak gerekiyor.

Kahire'nin El Ezher Üniversitesi ise Sünni mezhebinin merkezi olması itibariyle de ayrı bir özellik katıyor olaya .

Bu konuşmanın Kahire'de yapılması oldukça büyük sorunları da beraberinde getiriyor.
Sünni mezhebi muhattap olarak alınıyor ama Şii'ler alınmıyor mesajı da ortaya çıkıyor.
Filistinliler'e destek veriliyor ama Yahudilere verilmiyor.

Müslüman Kardeşler , Hamas ve Hizbullah gibi tabanı güçlü örgütler muhattap alınmıyor ,diktatörlere destek veriliyor.
Buradan çıkan mesaj şu aslında .


Ne yaparsanız yapın ama Amerikalılara dokunmayın....

2 Haz 2009

Osmanlıca'nın dayanılmaz cazibesi ..


"Apologia" ya da daha doğrusu "Apologetics". ilginç bir kavram.Bir konuşmacının kendi tezini ya da görüşlerini savunması anlamında kullanılıyor .
İngilizcede buna yakın olarak "disambiguation " kavramıyla karşılaşıyoruz. Tükçede "anlam ayrım" gibi bana kalırsa biraz zorlama bir açıklama yapılıyor.
Oysa Plato 'nun ünlü eseri "Apology of Socrates" , Türkçe de "Sokrat 'ın savunması" olarak bilinir.
Son zamanlarda gazetelerde ve bazı TV programlarında sık sık gördüğüm bir "polemik" türü giderek bir dönüşüme uğruyor.Bazı köşe yazarları "Osmanlıca" yı ve "Osmanlı tarihi" ni paylaşamıyor.
" Ben bilirim sen bilmezsin .." polemikleriyle başlayıp örnekler vererek belden aşağıya serbest atışa geçen ve bunu yaparken de "pejoratif " bir tarz seçen yazar,çizer,programcı her telden çalan,o pozisyonlara nasıl ve hangi özellikleriyle geldikleri anlaşılmayan kişiler yeni bir tarz oluşturuyor.Tarz aslında yeni değil .Binlerce yıldır varolan bir gelenek. Apologist geleneği.
Tarih boyunca "ortodoksi ,heterodoksi "ikilemi dinamizminin yarattığı bir akım da denebilir.
Dini olduğu kadar bilim ve sanat konularında da apologistlerin varlığı biliniyor.
Hıristiyanlığın yayıldığı ve pagan ve Yahudi düşünceleri tarafından çok güçlü bir direnişle karşılaştığı yıllarda Hıristiyan apologistlerinden söz ediliyor.
Bunlardan ilki bir kilise rahibi olan Tertullian.
Latin Kilisesi'nin kurucusu olarak kabul edilen bu din adamının "Trinity " yani "üçleme" kavramının da kurucusu olduğu biliniyor.Tertullian 'ın Latin Kilisesi 'nin Hıristiyan Teolojisinin temel kavramlarını 150 yıllarında bir çok yerde savunduğu ve yerleştirdiği bilinmektedir.
Apologia günlük lisanda artık eski anlamında kullanılmıyor.Bir savı güçlendirmek ,bir bilginin ya da tezin çürütülmesi ya da bir düşünürün kendi görüşlerine tutamak elde etmek için gerekli kanıtları pejoratif (Aşağılayıcı bir biçimde ) ortaya koyması anlamında da kullanılıyor.
Teknik olarak "Apologia " terimi eski Yunancada hukuki bir kavram olarak kullanılıyor;Savcının iddaanamesine "kategoria" ,sanığın savunmasına da " apologia" adı veriliyordu.
Zaman içerisinde tüm ilkçağ sonu ve ortaçağ boyunca hukuki olmaktan çok dini bir kavram haline dönüştü.
Yahudi ,Hıristiyan ve İslam apologistleri dini argümanlarını her platformda savunma yoluna başvurdular.
Hıristiyan apologistleri arasında en ünlüleri : Tarsus 'lu Paul,Thomas Aquinas ,G.S. Lewis,Dr.Frank Turek olarak bilinmektedir .
İslam açısından en kayda değer apologist Şeyh Ahmet Deedat olarak bilinmektedir. İncil konusunda ortaya attığı savlarla tüm Hıristiyan dünyasında kısa sürede tamnınan Şeyh özellikle Royal Albert Hall 'da yaptığı Hıristiyanlık eleştirileriyle tanındı.
Bu bağlamda son günlerde bazı yazarların Osmanlı apologistliğine soyunduklarını görüyoruz. Bunun geç kalmış olsa da yine de belirli bir faydası olacağı düşünülmelidir.
Çok az kişi tarafından okunup yazılabilen Osmanlıca'nın engin bir bilgi hazinesi olduğu tartışılmaz.
Öte yandan bu bilgi hazinesinin anahtarı olan Osmanlıca bilgisinin bir statü sembolü gibi gösterilerek genç kuşakların özendirilmesi de zaman içinde okullarda Osmanlıca öğretilmesine vesile olabilir .
Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim bakanlığı 1928 yılında harf devrimiyle terk ettiği yazıyı yardımcı ders olarak okutabilir mi okutamaz mı ?
Bunu söylemek çok zor .
Osmanlı apolojistlerinin ana amacının bu olduğu kuşku götürür; nihayetinde bilgi kaynağını paylaşmak apologistlerin elini zayıflatıp onları sıradan yazarlar haline getireceği için ana amacın "retorik" paydalı olduğunu düşünebiliriz.
Sonuç olarak estirilen fırtınaların ardından tartışmanın ana konusunun ne olduğunu anlamakta zorlanıyoruz ..

16 May 2009

Swat Vadisi ve Taliban ..


Pakistan ‘ın kuzeyindeki doğa cenneti Swat vadisi artk tamamiyle Taliban güçlerinin eline geçmiş durumda.

Bölge halkı göçe zorlanıyor.Hindukuş dağlarının eteklerinde bulunan bir zamanların gözde turistik Swat vadisi artık güvenli değil. Bugüne kadar iki milyon nüfuslu bölgeden göç eden kişilerin sayısı bir milyon üç yüz bin olarak bildiriliyor.
Başkent İslamabat ‘a 100 kilometre kala Pakistan ordusunun yoğun hava desteğiyle durdurulan Taliban güçleri tüm ülkede “şeriat” uygulamasının yürürlüğe konmasını talep ediyor.

Uzun bir süredir “Pakistan ‘ın İsviçresi “ olarak bilinen bölgeye yerleşen Taleban güçleri bölgenin en etkili din adamı İmam Sufi Muhammed ‘in himayesinde yürüttükleri kampanya sonucunda tüm Swat eyaletinde şeriat uygulamasını Pakistan hükümetine kabul ettirmişlerdi.
Pervez Müşerref ‘in bir kaç yıl önce verdiği tavizler şimdi Pakistan ‘ı derinden sallayan bir siyasi krize dönüşüyor.Atom bombası kullanma kapasitesine sahip Pakistan çaresizlik içinde sivil halkı bombalıyor.

Uluslararası af örgütü Swat vadisinde kız çocukların okula gitmesinin yasak olduğunu ve katı Taleban kurallarının geçerli olduğunu ,karşı koyanları yargılanmadan idam edildiğini uzun bir süredir sürekli raporlarında bildiriyor, ve yetkililerin tedbir almasını istiyordu. Bugüne kadar öldürülenlerin sayısının 1500 civarında olduğu tahmin ediliyor.

Pakistan Ordusu özellikle Peştun kabilelerinin yaşadığı bölgede halktan destek görmüyor.ABD ‘nin desteklediği bir kampanya olan Taliban güçlerini bölgeden kazıma askeri operasyonu binlerce yöre halkını zorunlu göçe zorluyor.

Peştunlar arasında saklanan taliban güçlerini sivil halktan ayırmanın güçlüğünü yaşayan Pakistan ordusu her geçen gün biraz daha yaklaşan siyasi krizi de pek önemsiyor sayılmaz .
Benazir Butto ‘nun trajik ölümünden sonra ülkedeki siyasi gücü ele geçiren Ali Zerdari ‘nin bu krize nasıl dayanabileceği de ayrı bir merak konusu.

Uzun yılar boyunca askeri cuntalarla yönetilen Pakistan ‘ın her geçen gün demokrasiden daha fazla uzaklaştığı ,giderek ordunun yeniden güç kazandığı da gözlerden kaçmıyor.
Taliban Afganistan ‘dan sonra Pakistan ‘ı da bir siyasi kaosun içerisine doğru sürüklemekte.

Bölgede uzun yıllardır mücadele veren demokratik sivil güçlerin umutları her geçen gün daha da tükenmekte.

13 May 2009

Aşiret,Devlet ve Birey..


Mardin katliamının medyaya yansıması bir çok gerçeği gözler önüne serdiği kadar bir çok soruyu da cevapsız bıraktı.

Devletin her yere kolu uzanır mı? Eski çağlardan kalma törelerle idare edilen aşiretlere etki edebilir mi ?

Üç boyutlu bir dünyada yaşayan aşiret bireyi üç ayrı sisteme göre kendini ayarlayabilir mi ?

1. Aşiret Töresi,
2. Dini vecibeler ve yaptırımlar,
3. Devlet kanunları ,


İşte bu karmaşıküç boyutlu dünyanın içinde yaşayan aşirete mensup birey ne yapacağını şaşırmış durumdadır.

Sadece Mardin ‘de değil , aşiret düzeninin elinin uzandığı her coğrafyada geçerli bir üçleme ile karşı karşıyayız. Bugün Mardin , yarın İstanbul öbür gün Münih ...

Fotoğrafa kuş bakışı baktığımızda Mardin ‘de karşılaştığımız olay aynen, Susurluk gibi,Ergenekon gibi, 6-7 Eylül olayları gibi ve diğer devletin doğrudan ya da dolaylı olarak aracılar kullanarak etkilediği olaylar gibi görünüyor.

Yine devletin otoritesini kullanan güvenlik güçleri burada söz konusu olan gizli ajanlar değil silahlandırılmış köy koruyucularıdır.

Bu kez devletin doğu illerinde PKK ‘ya karşı mobilize ettiği binlerce korucudan bazılarının işlediği cinayetleri izliyoruz. Bu da medyaya yansıdığı kadarıyla...

Nedense bu olay birden bire tüm dünya medyasına anında yansıtıldı.Bu hızın nedenleri üzerinde de ayrıca durmak gereklidir .

Çelişkili haberler alıyoruz. Kan davası,töre cinayeti,aşiret husumeti vb.vb.
Öldürülen masum çocuklar,hamile kadınlar, masum insanlar.. tek suçları var aşiret üyesi olmaları.

Öldürenler kim ?
Akrabaları .Hala çocukları .Aynı aşiretin bireyleri.
Suçlu aranıyor ..
Kim suçlu ?
Aşiret töresi mi ? Yoksa vatandaşını bir türlü koruyamayan devlet mi ?
İçişleri bakanı yaptığı açıklamada katliamın nedenini aşiret töresi olarak gösteriyor.
Devlet yetkilileri koruyucu sistemini mercek altına alıyor.


Değiştirebiliriz diyor.

Ama ülkenin her metresine güvenlik güçleri yerleştirme imkanı var mı ?
Polis devleti uygulamalarında bile suçun önlenemediği giderek arttığı biliniyor.
Devlet de o yolu seçiyor yıllardır doğu ve güneydolu illerimizde kırsal alanda 100,000 den fazla koruyucuyu ağır silahlarla donatıyor,
Kırsal alanda tüm asayişi bu gecici ve gönüllü “devlet görevlileri”ne bırakıyor.
Denetimi yok,kimin ne olduğu ve ne yaptığı belli değil. Koruyucuların öldürdükleri PKK militanları acaba gerçekten PKK militanı mı ?

Bu bölgelerde asayişi kim sağlıyor?

Çoğunluğu Kürt aşiret liderlerinin adamları olan koruyucu ordusu .

Vurulan ölen kimler ?
Topraksız, fakir dağ köylüleri... PKK militanı olup olmadıkları konusunda yeterli kanıt yok.
Hukukun üstünlüğü adalet ve eşitliği sağlamak ve vatandaşını korumak zorunda olan bir devletin içine düştüğü durum son derece dikkat çekici.
Medyada güvenlik ve asayiş konularında ortaya çıkan haberlere bir göz atarsak durumun vehameti iyice ortaya çıkmaktadır.
Kendini ve ailesini korumak zorunda kalan insanlar silahlanmaktadır.
Türkiyede ruhsatlı silah adedi 3 milyonun üzerinde ,ruhsatsız silahların ise 7 milyona yakın olduğu tahmin edilmektedir.


Bu ne anlama gelmektedir ?


Giderek insanlar silahlanma ihtiyacı duymaktadır. Yakında devletin kendisini korumadığını hissedenlerin temin ettikleri silahlarla adalet arayacaklarını söyleyebiliriz. Kendi istek ve arzularını sorumsuzca temin ettikleri silahlarıyla sağlamaya çalışan bireylerin oluşturduğu bir sosyal düzeni kentlerde hayal etmek güç ama kırsal alanda malesef gelinen nokta bundan ibaret.

Bir siyasi parti çıkıp koruyucu sistemini savunabiliyor.Onlara sahip çıkmak adına koruyucuların işledikleri cinayetleri de makul ve meşru karşıladığını beyan ederek destek veriyor.

Jandarma ,asker ya da polis düzeni sağlayamıyor bir sağlayalım diyor . Devleti savunmuyor eli silahlı milyonların düzenini savunuyor.Hukuk ya da bireysel özgürlükler anlamında tek kelime yok .Geçmişinde Maraş olayları gibi,Sivas ve Trabzon olayları gibi şaibeli sicili olan bir parti eli silahlı kontrolsüz gücü savunuyor.

Bu coğrafyada yaşayan insanların onulmaz üçlü çelişkisi her yanı sararken kimi siyasi partiler güvenlik gücü oluşturmaya çalışıyor,devlet şaşkın,vatandaş şaşkın .

Hukuk ve bireysel özgürlükler yolunda ilerleme kaydedilmesi gerekirken demokrasinin zemini kayıyor; özel güvenlik birimlerinin kontrolsüz hukuksuz zeminine doğru kayıyoruz.

İşte öylesine bir cumhuriyete doğru bizi sürüklemek isteyenler var.

Aşiret cumhuriyeti olma yolunda ilerliyoruz.


7 May 2009

Mardin


Mardin ‘de aralarında çocuk ve hamile kadınların da bulunduğu 44 kişinin ağır silahlarla hunharca öldürülmesi ülkeyi ve adaylığımızı destekleyen bazı AB ülkelerini şok etti.


TV dizilerinde sık sık romantik bir biçimde işlenen ve neredeyse imrendirilen “aşiret” sistemi birden bire gerçek yüzünü göstererek tüm dizi film izleyicilerini şok etti .


Bu hunhar cinayet, daha doğrusu “katliam” tüm kentlerde yaşayanları ve devleti yönetenleri şok ederken; bir kez daha ne kadar istemesek de ülkenin doğu ve güneydoğusunu kaplayan yoğun ve amansız cehaletin kara yüzünü bir kez daha gördük.


Ortadoğu ve Afrika ülkelerinde işlenen kabile cinayetlerini anlayabilmek ve bu cinayetlerin etrafında olup biteni bir kentlinin anlayabilmesi için öncelikle” Kabile kültürü”nü ve bu kültürün ana bileşeni olan "kabile" ya da "aşiret " aidiyeti anlamını kavraması ve tanıması gerektiğini söylüyor Prof . Philip Carl Salzman.


Salzman 'ın önümüzdeki günlerde yayınlanması beklenen kitabı "Culture and Conflict in the Middle East" Türk ,Arap ve Pers giderek “kabile “kültürü üzerine bazı gözlemlere yer veriyor.
Kitabında Suriye , Irak,Filistin ,İran ve doğu Anadolu bölgelerinde belirgin olan "Kabile şerefi","kendini feda etmek","cihad" ,"şehadet",”töre cinayetleri “ gibi bu kabilelere ait insanlar için son derece önemli sosyal değer yargılarına da yer veren Salzman ,Kanada , Montreal McGill Universitesi 'nde antropoloji dersleri veriyor.


Salzman 'ın yapmış olduğu gözlemlere göre kabile kültürünün hakim olduğu bölgelerde yaşayan insanlar için akrabalık,kabile,aşiret aidiyeti yaptırımları “devlet otoritesi”ninden daha güçlü.
Mardin katliamı ve bölgedeki diğer katliamlar aslında devlet otorisenin değil de daha farklı bir otoritenin bu insanları ve bölgeyi yönettiğini gösteriyor. Nitekim binlerce yıldır bu topraklarda hakim olan bu biat kültürünün yarattığı otorite, demokatik hukuk devleti olma yolundaki ülkenin bireylerinin ana çelişkisi olarak sürekli karşımıza çıkmaktadır.


Feodal yapının hakim olduğu toplumlarda ekonomik olarak bağlı bulunulan birim , aile kabile ya da aşiret olmak durumundadır. Birey olmak ,bireysel haklarını istemek bu tür topluluklarda anlaşılır bir değer yargısı değildir. Sosyal birim eğer aile ise aile reisi, aşiret ise aşiret reisi son sözü söylemektedir. Tek kutuplu bu ilişkiler yumağı bireyi değil topluluğun ( Kabile ya da aşiretin ) belirlediği menfaatleri dikkate almaktadır.


Eğer aşiretin menfaatleri çatışmayı gerektiriyorsa , çatışma kaçınılmaz olmaktadır.Bu anlamda Mardin ‘de kabilenin iki ailesi arasında çıkan husumetin nasıl sonuçlandığını görmekteyiz. Burada söz konusu olan büyük bir olasılıkla kabile liderliği mücadelesidir. Kurbanlar zaten kendilerini feda etmeye hazırlar. Yıllar boyunca bir kul olarak biat edenler için değişen bir şey yoktur.


Ne din ne de devlet bu karmaşık ilişkiler yumağına çağdaşlık getirme gücüne sahip değildir .
Hukuki açıdan devlet, belirli bir toprak üzerinde yaşayan insan topluluklarının bir egemenlik anlayışı ve hukuku içinde bir otorite altında örgütlenmesidir. " Siyasal iktidar” olarak da adlandırılan otorite , topluluğun alelade bir kalabalık olmadığının, her şeyden önce kendisini yönetme kabiliyetini haiz, siyasal toplum olduğunun göstergesidir.


AŞİRET NEDİR ?


Yapılan antropolojik araştırmalara göre kabile sisteminin de bir yapısı vardır. Bir aşiretin oluşabilmesi için en az iki Kabile‘nin bir araya gelmesi gerekmektedir.Bir Kabile 2 Bav‘dan, bir Bav 2 Malbat‘dan, bir Malbat ise 2 Mal‘dan oluşmaktadır.


Mal ise, temel olarak bir aile demek oluyor. Bu aile bir baba, oğul , torun , torunoğlu , torunun torunu ile bütün bunların çocuklarından (ortalama 300-600 kişi arası) oluşmaktadır. Eğer bu 5 kuşaktan daha büyük bir aile birliği varsa bunlara Ate, eğer geçmişte akraba olan iki Ate, bir birlik kurmuşlarsa buna da Taxim denilmektedir.


Aşiretler bu tip yapıların bir araya gelmesiyle oluşmaktadır.
En az iki aşiret de bir araya gelerek Mîr’likten daha küçük ve bir tür konfederasyon olan Ebr‘i meydana getirmektedir.


1- Aşirette "aristokrat" bir ailenin ve reisin bulunması,

2- "Abitler" adı verilen hizmetli sınıfın ve ailelerinin bulunması,

3- Aşiret bireylerine ya da aşiretin üst sınıfına ait toprakların bulunması,

4- Molla ve şeyh ailelerinin mevcudiyetinden oluşan bir "ruhban" sınıfının bulunması.


Görüldüğü gibi yüzlerce belki de binlerce yılın izlerini taşıyan bu sosyal ve siyasi yapı ,toprağa dayalı "feodal " birimler oluşturmaktadır .


Ortadoğuda devlet kavramı yeterince anlaşılır bir kavram olmanın ötesinde anlaşılmak ve sözünü dinletmek için "totaliter " dönüşümleri de kendi bünyesinde yapmak zorunda kalmaktadır.


Günümüzde bazı cumhuriyet rejimleri siyasi liderleri sözlerini ancak "aracılar " yardımıyla dinletebildikleri bir tuhaflıklar bileşkesine dönüşmüştür. Nitekim 84 yıllık cumhuriyet tarihimizde siyasi partilerin oluşumu ve oy potansiyeli içerisindeki kabile nosyonu yeterince irdelenmiş değildir.Doğuda büyük oy patlaması yapan etnik oylar bir anlamda “kabile oyları” olarak karşımıza çıkmaktadır.


Endüstri toplumunun bireyi , feodal yapının kaderci kabile üyesini anlamakta ne kadar zorlanıyorsa ,bir cemaat kulu da özgür düşünceyi ,birey olabilmeyi anlamakta o kadar zorlanmaktadır..


Çağdaş Türkiye cumhuriyetinin en büyük paradoksu işte burada, tam gözlerimizin önünde durmaktadır.

1 May 2009

"Makûl " bir Bayram kutlaması


Eğer" makûl" bir kalabalık olursa Taksim Meydanı 'nda toplantı yapılabilir iznini veren İstanbul Valisi her halde meslek yaşamının en zor günlerinden birini daha yaşamıştır.
1977 yılının 1 Mayıs tarihinde kimine göre 37 kimine göre 41 kişiye mezar olan Taksim Meydanı'nda neler olduğu bugün hala resmen açıklanamıyor.

Bugün açılan pankart belki de en “makûl” pankart olarak 1 Mayıs tarihine geçecektir.
Cumhuriyetimizin savcıları,hakimleri,gazetecileri yaptıkları tüm tahkikatlerden eli boş döndüler.katiller , ajan provakatörler bulunamıyor.Bu davadan hüküm giyen tek bir suçlu bile bulunmamıştır.
Devletin emniyet güçleri her yıl bu olayları yeniden yaşamamak için çaresiz Taksim Meydanı'nda önlem alıyor. Kalabalıkları sayısına göre makûl ve makûl olmayan gruplara ayırıyor ve işçi sendikalarının temsilcileri oldukları bile şüpheli az sayıdaki gruplara meydanda toplanma iznini şartlı olarak veriyorlar.
Bir barış ve kardeşlik dayanışma günü olması gereken 1 Mayıs bayramı devletin emniyet güçleriyle halkın (işçilerin) çatışması haline dönüştürülüyor. Bazı "makul olmayan " gruplar geçtikleri yolları talan ederek, önlerine çıkan her şeyi yakıp yıkarak ,dükkanları işyerlerini tahrip ederek bir amaç peşinde mi dolaşıyorlar ?

Bu grupların cep telefonlarıyla haberleşerek ,devletin hassas güvenlik kameralarında,TV 'de gazetelerde boy boy fotoğrafları yayınlanıyor ama tutuklanan yok, telefon konuşmalarını dinleyen de yok .Gruplar belirli fonksiyonu icra eder gibi çekinmeden ellerindeki sapanlarla, molotof kokteylleriyle devletin emniyet güçlerine saldıracak kadar fütursuz .

Kimdir bu kişiler ? Neden böylesine bir eylem yaparlar ? Devletin emniyet güçleri bunlara neden engel olamaz ? Aylar öncesinden bilinen bu eylemlerin teknolojik olarak istihbaratının yapılması bu kadar mı zor ?

Dükkanının vitrini kırılıp malları talan edilen esnafın zararını kim karşılayacak ?
Bundan kim ne çıkar sağlıyor sorusunu yanıtlayan da yok ..

Yine 1977 yılından bu yana değişen bir şey yok .Makûl olanla makûl olmayanın fiziki olarak ayrılamadığı, ne anlama geldiği de bir muamma haline gelen , ajan provakatörlerin cirit attığı bir 1 mayıs daha yaşadık.
Devletin emniyet görevlileri malesef makûl olmayanları ayıklayamadı, yine makûl olanları tutukladı ,ıslattı ve copladı.
.
Dükkanı tahrip olan esnaf sözün bittiği yerde durup emniyet güçlerinin kendisini korumasını bekledi.
Açık oturumlarda kanal kanal gezerek boy gösteren gözde yorumcular bir hukuk devletinde nasıl olup da bir günlük "makul " bir sıkıyönetimin hangi hukuk prensibine göre ilan edildiğini konuşacaklar mı acaba ?

Hiç sanmıyorum..

21 Nis 2009

James Graham Ballard


Ünlü İngiliz yazar vefat etti.

Her yazar öldüğünde gökyüzünden bir yıldız eksilir gibi gelir bana.


Kimileri fark etmez bile.


Milyarlarca yıldızın arasından bir iki tane eksilmiş kim fark edebilir bunu ?


O yıldızı izleyen ve gözleyenler fark eder.


Yaşamı fırtınalarla Şankay ‘dan Kanada’ya savrulan yazar Londra’nın kuzeyinde bir kasabada huzur bulur.


Eşinin veremden erken ölümü üzerine üç çocuğunun sorumluluğuyla farklı bir yaşam mücadelesine girer.


Çok acımasız ve sert bulduğu çağdaş yaşamı yumuşatmak için lüks tüketimden ve doğa düşmanı ürünlerden ve kapitalist dünyanın son dönemi olarak tanımladığı vahşi kent yaşamından uzakta yaşar .


Güneş imparatorluğu " adlı filmdeki afacan çocuğun Şanghay 'da 1930 yılında doğan küçük James Ballard ile benzerliklerini görmemek elde değildi.Bir çocuğun gözleriyle kameralara Steven Spielberg tarafından yansıtılan filmin senaryosu yazar hakkında bir çok ipucu vermiyor muydu ?


Tek kelimeyle yoğun bir göçebe yaşamı süren James Ballard 'ın yazarlık serüveni de bu göçebenin izlenimleri gibi yansıyor kurmaca öyküler dünyasına .Küçük yaşta esir kamplarında edinilen izlenimler daha sonra Kanada'nın karlı topraklarında sürüyor ve yakalanılan amansız hastalıkla verdiği mücadele sürüp gidiyor.


Yazarın dostu ve ajanı Margaret Hanbury yakalandığı hastalık nedeniyle Ballard 'ın 78 yaşında vefat ettiğini basına duyurana kadar onun yok olacağını düşünmemiştim.


Yazar bir söyleşide "unutmak için yirmi yıl hatırlamak için de bir yirmi yıl " daha harcadığı çocukluk anılarını anlatıyordu.


Bilim kurgunun günümüzün edebiyat tarzı olduğunu savunan yazar, içinde yaşadığımız dünyanın bir bilim kurgu dünyası olduğunu, insanların ise uzaydan bu dünyaya geldiğini düşündüğünü anlatıyordu.


Evet dünya edebiyatının çok önemli yıldızlarından biri daha söndü.Geriye okunmayı bekleyen 20 ye yakın eseri kaldı.


Yazarın yapıtlarının Türkçe çevirileri Ayrıntı Yayınları tarafından yayınlandı.

Hakkâri İzlenimleri (1)

Yedi günlük Rize Çamlıhemşin Yaylaları ve beş günlük Hakkâri gezisinden döndükten sonra bir kaç gün şaşkınlığımı üzerimden atamadım. Hem Ka...